Sai lầm của Putin: Đánh giá thấp đối thủ, trông cậy vào «bạn vàng» họ Tập

Giáo sư Frédéric Encel của Science Po phân tích trên L’Express «Năm sai lầm về địa chính trị của Putin». 

Trước hết, đáng ngạc nhiên nhất là một cựu sĩ quan tình báo cầm quyền suốt 22 năm qua lại đánh giá quá thấp tinh thần dân tộc Ukraina. Không chỉ dân miền trung và miền tây chống lại cuộc xâm lăng, mà cả những người nói tiếng Nga ở miền đông. Tổng thống Volodymyr Zelensky vào ngày lễ quốc khánh đã khẳng định «Một quốc gia mới đã xuất hiện trước thế giới vào ngày 24/02, không phải sinh ra mà là tái sinh».

Sai lầm thứ hai là coi thường các nước châu Âu. Tất cả quốc gia thành viên Liên Hiệp Châu Âu (EU) đã đồng loạt trừng phạt kinh tế mạnh mẽ, tăng cao ngân sách quốc phòng…bất chấp ảnh hưởng đến tăng trưởng và nguồn cung năng lượng. Dù EU phản ứng yếu ớt trong vụ đàn áp Groznyi, tấn công Gruzia, oanh tạc Syria trước đây, Putin quên mất sự gần gũi địa lý và nhân văn – Ukraina cũng là châu Âu.

Sai lầm thứ ba là coi thường Joe Biden, nhưng khác với Afghanistan, tổng thống Mỹ lần này rất khôn khéo khi hỗ trợ Kiev mà không mất một người lính nào, củng cố NATO.

Sai lầm thứ tư ngược lại: đánh giá quá cao sự ủng hộ của Bắc Kinh. Trung Quốc không tiếp tay về quân sự, mà lại lợi dụng để mua dầu của Nga với cái giá rẻ mạt là…25 đô la một thùng. Ép giá kiểu này, sự «nồng thắm» giữa Tập Cận Bình với Vladimir Putin chẳng khác nào giữa sợi dây thừng và người treo cổ.

Cuối cùng, là sai lầm về mức độ «ngu dân»: hàng ngàn người Nga bỏ chạy ra nước ngoài, không có những cuộc biểu tình ủng hộ chính phủ, lính đào ngũ… Tác giả kết luận, cứ ngỡ Putin là nhà chiến lược tài ba, hóa ra chỉ rặt lý thuyết.

Tài phiệt Nga: Từ thiên đường đến địa ngục

Trên khía cạnh kinh tế xã hội, L’Obs có hồ sơ phong phú về các nhà tài phiệt Nga. Giới này đã có nhiều thay đổi kể từ thời kỳ huy hoàng cuối thập niên 90, và nay với cuộc chiến Ukraina, thậm chí sự tồn tại lớp người siêu giàu đang bị đe dọa.

Tuần báo The Spectator từng nêu ra một ví dụ vào đầu những năm 2000 : một tài phiệt Nga đã đặt mua sushi của một nhà hàng nổi tiếng ở Luân Đôn trị giá 1.200 bảng Anh, sau đó cho chở bằng Limousine và phi cơ riêng về Baku cách đó 5.000 km, tổng chi phí 40.000 bảng. Đó là món ăn mua về nhà đắt nhất lịch sử! Nhưng thời kỳ vàng son đã qua rồi. Từ khi Putin khởi đầu cuộc xâm lăng, những đại gia làm giàu nhờ đợt tư nhân hóa « hoang dã » trong thập niên 90 giờ đây phải «cười đau khóc hận» khi những chiếc du thuyền sang trọng bị giữ lại, những biệt thự lộng lẫy của mình không còn được vào, tài sản bị đóng băng.

Nhưng nỗi lo lớn nhất của họ không phải ở phía phương Tây. Từ đầu cuộc xâm lược Ukraina, một loạt những cái chết bí ẩn và tàn bạo đã xảy ra trong giới kinh doanh, đặc biệt trong lãnh vực dầu khí, ở tập đoàn Gazprom và Novatek. Ít nhất sáu nhà lãnh đạo cao cấp, về mặt chính thức đã «tự tử», một số «tự sát» sau khi «giết chết» vợ con. Hai tài phiệt chết trong tình huống đáng ngờ: uống thuốc quá liều, bị bắn chết trong hồ bơi. Đại tá KGB về hưu Gennady Gudkov nay sống ở Bulgari nhắc nhở, những vụ giết người dàn dựng thành tự tử không hề là chuyện hiếm hoi trong lịch sử tình báo Nga.

Ukraina bị xâm lược, thế giới đua nhau vũ trang

Về quân sự, Courrier International dành hồ sơ và trang bìa cho «Vũ khí, cuộc chạy đua điên cuồng». Số lượng vũ khí chuyển giao và ký hợp đồng đạt mức kỷ lục. Cuộc chiến tranh ở Ukraina và tình trạng căng thắng xung quanh Đài Loan đã đẩy nhanh tốc độ tái vũ trang trên thế giới.

Tháng Bảy năm nay, Nhật Bản được Hoa Kỳ bật đèn xanh cho mua 150 hỏa tiễn không đối không có thể trang bị cho tiêm kích F-35, trị giá 293 triệu đô la. Singapore cũng được duyệt mua 630 triệu đô la loại bom có laser dẫn đường và nhiều đạn dược. Trước đó, Úc được bán cho 80 hỏa tiễn địa-không giá 235 triệu đô, Hàn Quốc mua 130 triệu đô la thủy lôi…Trong bảy tháng đầu năm nay, cơ quan phụ trách giám sát việc bán vũ khí của bộ Quốc Phòng Hoa Kỳ đã duyệt 44 hợp đồng, cao hơn hẳn năm ngoái. Tuy nhiên chuỗi cung ứng gặp khó khăn về phụ tùng lẫn nhân công, do Covid và chiến tranh Ukraina. Riêng Kiev đang cần nhiều vũ khí hơn bao giờ hết. Chính quyền Biden trong những tuần lễ tới sẽ lập một phái bộ quân sự và bổ nhiệm một tướng lãnh chuyên trách việc chuyển giao vũ khí viện trợ và huấn luyện các quân nhân Ukraina.

RFI: Thụy My

Bài này đã được đăng trong Bình luận. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.