Vụ chiếm điện Capitol và sự biến dạng của đảng Cộng Hòa Mỹ

Thế giới vẫn còn bị sốc trước hình ảnh những người cực hữu xâm chiếm điện Capitol ngày 06/01/2021, vào thời điểm Quốc Hội lưỡng viện tiến hành thủ tục xác nhận kết quả kiểm phiếu đại cử tri, công nhận chiến thắng của Joe Biden. Theo nhiều nhà quan sát chuyên nghiên cứu về phe cực hữu Mỹ, sự việc phản ảnh rõ một bộ mặt mới của đảng Cộng Hòa.

« Nước Mỹ hổ nhục » thay vì là « Nước Mỹ vĩ đại ». Chỉ trong khoảnh khách, hình ảnh bạo loạn, cảnh chiếm điện Capitol, thành trì nền dân chủ Mỹ bởi những kẻ cực đoan, ủng hộ tổng thống thất cử loan truyền khắp địa cầu. Trên thế giới, người lên tiếng chỉ trích, kẻ nhạo báng. Giới chuyên gia đồng loạt nhất trí, trách nhiệm của vụ hỗn loạn này đầu tiên hết thuộc về Donald Trump, người đã không ngừng « xúi giục, kích động » những thành phần cử tri, đa phần cực hữu từ hai tháng qua nhằm phản đối kết quả bầu cử.

Sự việc xảy ra làm lộ rõ một nước Mỹ bị chia rẽ sâu sắc sau bốn năm cầm quyền của Donald Trump. Đất nước như bị xẻ làm hai, giữa một bên là những người luôn tôn trọng luật lệ hiến pháp và các quyết định của tư pháp và bên kia là những người sống trong một thế giới song song. Một thế giới mà xã luận của Le Monde cho là được nuôi dưỡng bằng những thuyết âm mưu, theo đó, Donald Trump không thua cử và những lá phiếu dành cho Trump là bị đánh cắp do có gian lận.

Gieo nhân nào, hái quả ấy

Bạo loạn xảy ra, hình ảnh nước Mỹ bị sứt mẻ. Lỗi này còn thuộc cả về đảng Cộng Hòa, bốn năm đồng lõa với một vị tổng thống mang tư tưởng dân túy, mị dân và tự mãn. Hệ quả là giờ đây, cánh hữu Mỹ có nguy cơ bị chẻ làm đôi.

Vốn không mấy gì thiên về đối thoại cũng như là không buộc phải bảo vệ đảng Cộng Hòa (Donald Trump chưa bao giờ là thành viên của đảng trước cuộc bầu cử sơ bộ năm 2016), nhà tỷ phú địa ốc New York rất có thể tự lập một đảng phái cho riêng mình.

Hệ thống bầu cử lưỡng đảng tại Mỹ bên bờ tan vỡ. Sự chia rẽ một trong số hai đảng lớn tại Mỹ cho đến giờ vốn là điều không tưởng, hơn bao giờ hết có nguy cơ thành hiện thực trước thái độ đi đến cùng và kiên quyết không thừa nhận thất bại của Donald Trump.

Trả lời kênh truyền hình quốc tế France 24, nhà nghiên cứu người Đức Thomas Greven, chuyên gia về chủ nghĩa dân túy Mỹ, trường đại học Berlin còn đi xa hơn khi cho rằng cuộc xâm chiếm điện Capitol trong vài giờ « đơn giản phản ảnh rõ bộ mặt thật của đảng Cộng Hòa ngày nay ».

Một thăm dò do Viện YouGov thực hiện cho thấy 45% cử tri ủng hộ đảng Cộng Hòa tán đồng cuộc xâm chiếm điện Capitole. Điều này đồng nghĩa với việc cơ sở của đảng Cộng hòa bao gồm đến gần phân nửa những người ủng hộ các hành động cực đoan đó.

Với nhà chính trị học người Đức, sự kiện ngày 06/01/2021 là « kết quả hợp lý của chiến lược bầu cử được nhiều quan chức đảng Cộng hòa tiến hành từ nhiều năm qua, ngay trước khi Donald Trump lên cầm quyền ». Cánh hữu Mỹ từ bao lâu nay làm mọi cách để « huy động thành phần cử tri da trắng khi chơi lá bài chia rẽ xã hội và nỗi sợ nhằm đối trọng với quá trình phát triển dân số học ngày càng bất lợi cho họ ».

Trước nỗi sợ bị mất chỗ đứng trong xã hội, thành phần cử tri đó ngày càng trở nên cực đoan, đến mức người ta khó có thể nói rằng đảng Cộng Hòa Mỹ là phe bảo thủ, mà đúng hơn là phe hữu của cánh hữu.

Chỉ có điều như ngạn ngữ có câu : « Gieo nhân nào, hái quả ấy ». Donald Trump và những kẻ cực đoan chiếm điện Capitol chẳng khác gì là những quái vật của Frankenstein thoát ra khỏi tầm kiểm soát của người tạo ra chúng, như lời kết luận ví von của nhà chính trị học Thomas Greven !

RFI

*************

Ý kiến bạn đọc:

Coni Nguyen

Trên thế giới, tất cả những cuộc đảo chánh thường do quân đội, đảng phái hoặc phe nhóm nào đó chống lại chính quyền đương nhiệm. Nhưng đây là lần đầu tiên trên thế giới, một TT đương nhiệm lại đi làm cuộc đảo chánh chống lại chính người dân, quốc hội và hiến pháp mà mình đã thề hứa phải bảo vệ. Cả thế giới ngỡ ngàng. Cả nước Mỹ, Thượng viện, Hạ viện Mỹ hoàn toàn bất ngờ.

Nước Mỹ từ xưa đến giờ là ngọn hải đăng Tự do dân chủ cho khắp thế giới noi theo. Người Mỹ đã từng gieo rắc dân chủ, tự do đến các nước khác trên thế giới. Giờ chính Trump bắt cả nước Mỹ phải quay lại học bài học “vỡ lòng” mà chính mình đã từng chỉ cho các nước khác.

Trump chà đạp Hiến pháp và nền cộng hòa Mỹ. Trump làm nhục nước Mỹ. Trump phá nát nước Mỹ.

Đảng Cộng Hòa lẽ ra phải truất phế Trump từ lâu. Giờ đảng Cộng Hòa phải cắn răng nhận hậu quả do việc dung túng cho Trump.

Đảng CH đã để Trump lũng đoạn từ lâu bằng phương châm “có qua có lại”. Trump cho họ ăn kẹo thì dĩ nhiên họ phải lại quả. Trump đưa những người chỉ biết vâng dạ vô nội các, các bộ, ban ngành. Ngoài ra Trump còn đưa con cái người thân của mình (hoàn toàn chưa có kinh nghiệm) nắm những chức vụ quan trọng của đất nước.

Một vài nhân vật trong tòa Bạch ốc hoặc bộ trưởng vừa từ chức để tỏ thái độ không chấp nhận cuộc bạo loạn tại tòa nhà quốc hội do Trump xúi giục. Tuy nhiên người ta không đánh giá cao hành động từ chức của những vị này, bời thời gian tại nhiệm của những vị đó đằng nào cũng chấm dứt khi ông Biden tuyên thệ nhậm chức.

Tóm lại, chính phó TT Pence, ông Mitch McConnell (chủ tịch khối đa số Thượng viện) và hầu hết những thượng nghị sĩ, dân biểu Cộng hòa đã góp phần cho Trump phá nát nước Mỹ. Họ là những người có trình độ, biết rõ Trump dối trá, gian manh, nhưng họ phải giả vờ tự dối lòng để chiều ông xếp, để xếp Trump sẽ giúp họ trong kỳ tranh cử lần tới.

Chỉ tội nghiệp đám dân đen bị lừa và bị giât dây để đóng hụi dài hạn cho Trump.

Bài này đã được đăng trong Bình luận. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.