Cựu Tướng Mattis Nói Không Thấy Tổng Tống Nào Chia Rẽ Dân Mỹ Như Trump; Cựu TT Obama Phát Biểu Kêu Gọi Giới Trẻ Da Đen Giữ Hy Vọng

Cựu Bộ Trưởng Quốc Phòng Hoa Kỳ James Mattis hôm Thứ Tư, 3 tháng 6, đã chỉ trích Tổng thống Donald Trump là “tổng thống đầu tiên trong đời tôi không cố gắng đoàn kết người dân Mỹ” trong một lời khiển trách mạnh mẽ của ông chủ cũ khi các cuộc biểu tình trên toàn quốc đã gia tăng về cái chết của George Floyd, theo CNN cho biết.

“Donald Trump là tổng thống đầu tiên trong đời tôi không cố gắng đoàn kết người Mỹ – ngay cả không thử cố gắng. Thay vì vậy ông ấy đã cố chia rẽ chúng ta,” theo ông Mattis cho biết trong một tuyên bố mà CNN có được.

“Chúng ta đang chứng kiến hậu quả của ba năm nỗ lực có chủ ý này. Chúng ta đang chứng kiến hậu quả của ba năm mà không có sự lãnh đạo trưởng thành. Chúng ta có thể đoàn kết mà không có ông ấy, dựa trên những sức mạnh vốn có trong xã hội dân sự của chúng ta. Điều này sẽ không dễ dàng vì vài ngày qua đã cho thấy, nhưng chúng ta nợ những đồng bào của mình, để các thế hệ trong quá khứ đổ máu để bảo vệ lời hứa của chúng ta và cho con cái chúng ta.”

Ông Mattis chuyển sang so sánh sự tương phản giữa tinh thần đoàn kết của người Mỹ với hệ tư tưởng Nazi. 

Việc ông Mattis bất mãn với ông Trump không có gì bí mật tại Ngũ Giác Đài. Nhưng sau khi từ chức, Mattis công khai cho rằng, sẽ không phù hợp và phản tác dụng khi một tướng hồi hưu, cựu viên chức nội các lại chỉ trích một tổng thống đương nhiệm. Làm như vậy, theo ông, sẽ đe doạ bản chất không liên quan đến chính trị của quân đội. 

Thời kỳ đó bây giờ chắc chắn đã qua. Mattis vào cuối tuần qua đưa ra kết luận, thử nghiệm của người Mỹ bị những hành động của Tổng thống đe doạ trực tiếp. Trong tuyên bố, Mattis nói rõ, phản ứng của Tổng thống đối với việc cảnh sát sát hại George Floyd và các cuộc biểu tình sau đó đã dẫn đến sự lên án công khai này. 

Khi tôi tham gia quân đội cách đây khoảng 50 năm,” Cựu Bộ trưởng Quốc phòng nói. “Tôi thề ủng hộ và bảo vệ Hiến pháp. Tôi chưa bao giờ nghĩ rằng, binh sĩ, những người cũng đưa ra lời thề như vậy, lại nhận lệnh vi phạm quyền hiến pháp  của công dân, dưới bất cứ tình huống nào, chỉ để cung cấp một tấm hình cho vị Tổng tư lệnh đắc cử cùng với lãnh đạo quân sự đứng bên cạnh.

Ông Mattis cũng chỉ trích đương kim Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper, và các viên chức cao cấp khác. “Chúng ta phải phản đối bất cử tư duy nào nghĩ về các thành phố của chúng ta là ‘chiến trận’ mà quân nhân tại ngũ của chúng ta được điều động đến để ‘thống trị.’ Tại quê nhà, chúng ta chỉ nên sử dụng quân đội của chúng ta khi được yêu cầu như vậy, trong những dịp rất hiếm hoi, theo các thống đốc tiểu bang. Quân sự hoá phản ứng của chúng ta, như chứng kiến ở Washington D.C, đặt ra xung đột sai trái giữa quân đội và xã hội dân sự. Nó làm xói mòn nền tảng đạo đức nhằm bảo đảm sự gắn bó tin cậy lẫn nhau giữa những nam nữ quân nhân tại ngũ và xã hội họ đang thề bảo vệ, và là nơi họ thuộc về.  Hãy để trật tự công cộng nằm trong tay các lãnh đạo tiểu bang và địa phương, những người am hiểu cộng đồng của họ, và có thể hồi đáp cho họ.”  

Những lời nhận xét sắc bén của ông sau hơn một tuần biểu tình trên toàn quốc kêu gọi công lý cho Floyd, một người đàn ông da đen đã bị giết bởi một viên cảnh sát da trắng ở Minneapolis vào tuần trước. Đáp lại, Trump hồi đầu tuần này đã tuyên bố mình là “tổng thống luật pháp và trật tự của bạn” và tuyên bố sẽ trả lại trật tự cho đường phố Mỹ bằng cách sử dụng quân đội nếu bạo lực lan rộng không được dập tắt.

Trong khi đó Cựu Tổng Thống Barack Obama hôm Thứ Tư với tư cách cá nhân đã cảm ơn những người biểu tình trên các đường phố khắp nước Mỹ theo sau cái chết của George Floyd, và thúc giục giới trẻ người Mỹ gốc Phi Châu “cảm thấy hy vọng ngay cả khi các bạn có thể giận dữ” bởi vì ông cảm thấy sự thay đổi đang đến, theo CNN cho biết.

Trong bài diễn văn đầy hy vọng, Obama nói rằng các sự kiện quan trọng trong nhiều tháng qua gồm những cuộc biểu tình vì cái chết của Floyd và đại dịch vi khuẩn corona đang diễn ra, biểu trưng “các loại thay đổi lịch sử… trong đất nước của chúng ta cũng sâu sắc như mọi thứ tôi đã thấy trong đời mình.”

Obama cổ vũ những người biểu tình trong suốt sự kiện trực tuyến và kêu gọi họ tiếp tục.

“Tôi biết đủ về lịch sử đó để nói: Có một cái gì đó khác biệt ở đây,” Obama nói thế, đề cập đến các cuộc biểu tình của thập niên 1960s. “Bạn nhìn vào những cuộc biểu tình đó, và đó là một mặt cắt ngang đại diện hơn nhiều của nước Mỹ trên đường phố, phản đối một cách hòa bình, người cảm thấy xúc động khi làm điều gì đó vì những bất công mà họ đã thấy. Điều đó không xuất hiện sau những năm 1960, đó là liên minh rộng lớn.”

Phát biểu của Obama hôm Thứ Tư không phải là lần đầu tiên ông nói về cái chết của Floyd và các cuộc biểu tình đang diễn ra – ông đã sử dụng nhiều nền tảng truyền thông xã hội của mình để bình luận – nhưng chúng đại diện cho lần đầu tiên tổng thống da đen của quốc gia nói về cái chết của Floyd trên màn ảnh, và họ cung cấp một tiếng nói có ảnh hưởng bổ sung khuyến khích các cuộc biểu tình.

Nhưng Obama cũng kêu gọi người biểu tình biết rằng việc xuống đường là không đủ và thúc giục họ cũng xuất hiện để bỏ phiếu vào tháng 11.

“Tôi đã nghe thấy ít trò chuyện … bỏ phiếu so với phản đối. Chính trị và sự tham gia so với sự bất tuân dân sự và hành động trực tiếp,” Obama nói. “Đây không phải là một trong hai. Đây là cả hai và. Để mang lại sự thay đổi thực sự, cả hai chúng ta phải làm nổi bật một vấn đề và khiến mọi người nắm quyền lực không thoải mái, nhưng chúng ta cũng phải chuyển nó thành các giải pháp và luật thực tế có thể được thực thi.”

Cựu Tổng Thống Obama đã kết thúc diễn văn với lời nhắn nhủ giới trẻ:

“Và đối với những người đã nói về các cuộc biểu tình, chỉ cần nhớ, đất nước này được thành lập dựa trên sự phản kháng. Nó được gọi là Cách Mạng Mỹ,” ông nói. “Và mọi bước tiến của đất nước này, mọi sự mở rộng tự do, mọi biểu hiện của lý tưởng sâu sắc nhất của chúng ta, đã giành được nhờ những nỗ lực khiến cho hiện trạng không thoải mái. Và tất cả chúng ta nên biết ơn những người ước muốn cách hòa bình, kỷ luật để có được sự khác biệt.”

Bài này đã được đăng trong Thế giới. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.