Ẩn Ý Sau Câu Nói “Tôi Đang Bận”

Bạn nói mình bận rộn và cảm thấy như đó là một điều làm nâng vị thế của mình lên. Nhưng sếp và đồng nghiệp có thể nhìn nhận điều đó hơi khác.

Bạn có thể nói mình bị giam cầm, nhấn chìm, hoặc bị lụt, bị ngập đầu ngập cổ v.v… Thế nhưng dù là nói cách này hay cách khác thì rốt cuộc câu trả lời khi có ai đó hỏi bạn đang làm gì thường cũng chỉ là nhằm tỏ ý cho họ biết “tôi đang bận”.

Nói thành lời, hoặc cố ý thể hiện rằng mình đang bận bằng cách liên tục kiểm tra điện thoại hoặc máy tính khi đang họp, hoặc cố gắng làm cùng lúc nhiều việc và không thực sự toàn tâm toàn ý với bất cứ gì, là điều có vẻ như phổ biến và vô hại. Nhưng liệu có phải thế không?
 Bản quyền hình ảnh GETTY IMAGES

Ta có thể dễ dàng coi chuyện bận rộn giống như một thứ để tôn vinh mình, nhưng sự thật là điều đó chẳng gây ấn tượng đặc biệt gì cho người khác cả. Tệ hơn nữa, các chuyên gia cho biết, cảm giác mà bạn gây ra cho mọi người thực sự có thể gây nguy hại tới sự nghiệp và các mối quan hệ của bạn.

Lý do một phần là vì chuyện bạn đang phải làm việc quá mức chẳng có gì là đặc biệt hết. Trong một khảo sát với 9.700 nhân viên làm việc toàn thời gian ở tám quốc gia vào cuối năm 2014 đầu 2015, một nửa trong số các nhà quản lý nói số giờ làm của họ đã gia tăng nhanh chóng trong 5 năm vừa qua.

Cứ ba nhân viên lại có một người nói đạt được sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống ngày càng khó khăn hơn. Nghiên cứu của một công ty dịch vụ ngành nghề tên EY cho rằng sự bất an trong nghề nghiệp, làm việc theo nhiều múi giờ và luôn có kết nối kỹ thuật số là các nguyên nhân gây gia tăng khối lượng công việc.
Bạn không bận như mình tưởng

Điều này không phải vì ta chỉ có một mình, hay vì ta phải chịu áp lực từ các thiết bị và ứng dụng khiến ta luôn kết nối không ngừng.

“Tôi từng làm việc ở rất nhiều môi trường nơi sự bận rộn được tôn vinh,” chiến lược gia về nguồn nhân lực Ed Baldwin, người làm việc trong lĩnh vực này 25 năm cho biết. “Nhân viên nhận thấy lãnh đạo rất bận và nếu họ khao khát hướng đến vị trí đó, họ cũng muốn tỏ ra bận rộn”.
Nhiều người luôn tỏ ra bận rộn kiểm tra email hoặc thông tin trên điện thoại

Có vẻ như đó là một động thái khôn ngoan. Sau hết, chúng ta được yêu cầu thể hiện trong công việc ta muốn và thể hiện mình theo cách mà mọi người làm chung muốn họ thể hiện ra sao. Nhưng tỏ ra bận rộn là một ngoại lệ trong cách kiểm tra hiệu quả suy nghĩ đó. Thay vì tạo ra ấn tượng tích cực, có vẻ như bạn sẽ bị coi là kẻ làm việc kém hiệu quả và thô lỗ, Baldwin cho biết.

Tỏ ra bận rộn là một ảo tưởng phổ biến – thậm chí ngay cả khi bạn không bận – nhằm ‘khoe’ cho thiên hạ thấy bạn có giá trị, dù là với sếp, đồng nghiệp, gia đình hay bạn bè.

Những gì mọi người thực sự nghe lại hoàn toàn khác biệt. Nghe có vẻ như là bạn đang yêu cầu mọi người phán xét xem bạn bận rộn tới mức nào thay vì là bạn làm việc hiệu quả ra sao, Ed Baldwin giải thích. Ông nói thêm rằng thông điệp thực sự mà bạn đang gửi đi là “tôi không giỏi lắm trong việc ưu tiên thời gian của mình” và, vào lúc đó, bạn cũng chẳng phải là người cần phải được ưu tiên gì hết.

Bận rộn và thiếu thời gian nghỉ ngơi đã trở thành một biểu tượng của vị trí xã hội, Silvia Bellezza, phó giáo sư ngành tiếp thị tại Trường Kinh tế Columbia ở New York cho biết.

Bà Bellezza cho biết, trong quá khứ, mãi đến khoảng thập niên 1960, phong cách sống nhàn tản vẫn được coi là chỉ dấu cho sự thịnh vượng và thành đạt, nhưng ngày nay điều này lại ngược lại. Trong một thị trường lao động được cấu trúc, nơi những tay săn người luôn đi tìm ứng viên giỏi nhất, thì người bận rộn có vẻ như sở hữu một số kỹ năng và tính cách mà nhiều nơi cần đến.

“Chúng ta đang đối thoại trong một thế giới mà nguồn nhân lực thực sự khan hiếm,” bà cho biết.

Bản quyền hình ảnhKIERAN NASH

Mạng xã hội ngập tràn hình ảnh người nổi tiếng liên tục xuất hiện trong các chương trình đi diễn và không có thời gian cho cuộc sống riêng. Trong khi bình thường cách truyền thống để thể hiện sự giàu có là đeo nhẫn kim cương hay đồng hồ đắt tiền, thì giờ đây cách thể hiện địa vị xã hội mới và nhiều sắc thái hơn là khoe ra sự bận rộn của bản thân, Belleza cho biết, theo những nghiên cứu mà bà tiến hành.

Tất nhiên, điều này cũng khác nhau tùy nơi trên thế giới, nhưng điều này đặc biệt phổ biến ở Hoa Kỳ.

“Công việc là trung tâm của tính cách Mỹ”, bà nói. “Nhưng ở Châu u, các khía cạnh khác của đời sống cũng rất quan trọng. Chẳng hạn, ở Ý, vào tháng Sáu, mọi người thường nói về những gì họ định làm vào mùa hè. Nếu bạn nói bạn sẽ làm việc suốt cả mùa hè, mọi người sẽ nghĩ bạn là một kẻ thất bại, bạn không có tiền để đi chơi xa, và cũng thấy bạn chẳng phải là người thú vị”.

Họ cũng thường tự trấn an bản thân, theo một nghiên cứu do J Christine Kim, phó giáo sư ngành tiếp thị tại Đại học Khoa học và Công nghệ Hong Kong ở Kowloon, Hong Kong. “Khi mọi người nói họ bận rộn, điều đó làm họ cảm thấy cuộc sống của họ quan trọng và sự hiện diện của họ có ý nghĩa với người xung quanh”, Kim cho biết.

Điều này che khuất một điều mà hầu hết chúng ta không muốn thừa nhận với chính mình.

“Một phần của điều đó là tâm thế nạn nhân và lối sống khắc kỷ. Ta muốn người khác lắng nghe điều này”, nhà tâm lý học kinh tế Tony Crabbe, một nhà tư vấn tại Châu u cho các công ty như Microsoft, Disney và HSBC, và là tác giả của quyển sách “Bận rộn” cho biết. “Và ẩn sâu hơn nữa đâu đó là sự thừa nhận rằng thực ra ta đang coi nhẹ bản thân hoặc coi nhẹ gia đình vì sự bận rộn vô chừng này”.

Nhà tâm lý học Thomas Crabbe nói việc kể lể với ai đó về chuyện bạn bận rộn cỡ nào sẽ không giúp gì cho sự thăng tiến sự nghiệp hay tạo ra khoảnh khắc vui vẻ gì với cả hai người.

Tùy theo cách hiểu

Vậy nếu “bận rộn” là một từ không hay ho gì nhưng bạn lại thực sự rất bận thì bạn nên nói thế nào?

Laura Simms, một chuyên gia về đánh giá rủi ro và an toàn ở Michigan đưa ra mọt số lời khuyên khôn ngoan. “Tôi thực sự khó chịu khi nghe từ bận rộn”, bà nói. Và bà nói rằng bà thấy từ đó rất vô nghĩa.

“Tôi thà là nghe một người nói, ‘tôi lúc này đang bắt đầu lo xử lý một đơn hàng 100.000 đô la và tôi sẽ liên lạc lại với bạn vào lúc 4 giờ chiều nhé’. ‘Bận’ có nghĩa là bạn đuổi người khác đi và không cho họ cơ hội xuất hiện trong danh sách quan tâm của bạn”.

Tuy nhiên, trong thực tế thì có rất nhiều việc ta phải hoàn thành trong ngày làm việc, và thường là sếp sẽ theo dõi điều đó. Vậy trao đổi rõ ràng và ưu tiên công việc là quan trọng. Nhưng bạn có thể sử dụng cách nói nào để nói rõ bạn không thể làm tất cả mọi thứ cho tất cả mọi người cùng lúc?

Simms gợi ý: “Tôi sẽ nói: ‘Bạn muốn tôi hoàn thành việc này trước hay giúp bạn việc đó liền?'”

Bạn đẩy áp lực xem xét nên ưu tiên việc gì cho người đang muốn bạn làm thêm một việc. Trong hầu hết trường hợp, mọi người sẽ nói bạn hoàn thành việc của bạn trước đi và sau đó ghé qua chỗ họ để nói về việc mới sau.

Và lần tới nếu ai đó hỏi bạn mọi việc sao rồi, hãy dừng lại một chút trước khi định nhắc lại câu trả lời là bạn đang bận. Thay vào đó, hãy tận dụng cơ hội này để nói gì đó thú vị hơn, Crabbe nói.

“Hãy sáng tạo hơn, hãy nói gì mà bạn cảm thấy có liên kết hay thích thú, nói gì đó về việc bạn đang làm, về việc bạn đã hoàn thành cuối tuần,” ông gợi ý.

“Một điều rõ ràng là việc kể lể với ai đó về chuyện bạn bận rộn cỡ nào sẽ không giúp gì cho sự thăng tiến sự nghiệp hay tạo ra khoảnh khắc vui vẻ gì với cả hai người đâu”.

Lennox Morrison BBC Capital

Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Capital

Advertisements
Bài này đã được đăng trong Chia sẻ. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.